چگونه از دست نرم افزار هاي جاسوس و تبليغاتي خلاص شويم

اين مقاله ترجمه اي است از Escape the Spyware Nightmare نوشته ي Scott Spanbauer

آيا کامپيوتر شما کند شده ؟ آيا به تازگي يک تولبار جديد به طرز مرموزي روي مرورگر شما آمده ؟ آيا به طور ناگهاني متوجه يک نرم افزار جديد روي کامپيوتر خود شده ايد ؟ آيا پنجره هاي تبليغاتي به خودي خود باز ميشوند حتي وقتي که به اينترنت متصل نيستيد ؟ آيا به تازگي با يک فيش تلفن با مبلغ بيش از حد انتظار روبرو شده ايد ؟

همه اينها علائمي هستند که نشان ميدهند کامپيوتر شما آلوده به spyware ، adware و يا ديگر نرم افزار هايي است که قصد به سرقت بردن اطلاعات يا تبليغات بدون اجازه در کامپيوتر شما را دارند. اين نرم افزار ها غالبا از طريق مخفي شدن در يک نرم افزار ، يک ايميل و يا يک وب سايت وارد سيستم شما ميشوند. گر چه اينها به خطرناکي ويروسها نيستند اما ميتوانند که سرعت کامپيوتر شما را کاهش دهند ، از اينترنت شما استفاده کنند ، و امنتيت اطلاعات خصوصي شما را به خطر بياندازند.
شما ميتوانيد با گزينش کردن در بين نرم افزار هاي رايگاني که روي کامپيوترتان دانلود و نصب ميکنيد و با شناختن تنظيمات امنيتي مرورگرتان از بسياري از اين نرم افزار هاي جاسوسي اجتناب کنيد. پاک کردن adware و spyware ممکن است به مهارت نياز داشته باشد ولي برنامه هاي رايگان مختلفي براي پيدا کردن و از بين بردن آنها وجود دارد.
Adware نوعي نرم افزار است که روي کامپيوتر شما نصب ميشود و پنجره هاي تبليغاتي را در کامپيوتر شما باز ميکند . همچنين ممکن است سايت هاي که به انها سر ميزنيد را ثبت کند ( بدون تلاش براي تشخيص دادن هويت شما ) و اين اطلاعات را به مرکز تبليغاتي اش بفرستد تا از عادات شما اطلاع پيدا کند ( براي فرستادن تبليغات متناسب با عادات شما ! ) هر چند اين نسبتا براي شما بي ضرر است ولي مقداري از وقت پردازشگر سيستم شما همچنين پهناي باند اينترنت شما را به هدر ميدهد ( مثلا ما در ايران از اينترنت خيلي سريعي استفاده ميکنيم ! حالا اگر قرار باشه همين 3 کيلوبايت رو هم اين نرم افزار استفاده بکنه چي ميمونه !؟ )
Spyware شبيه adware است. با اين تفاوت که اين کاملا مضر است ! جستجوي هارد براي يافتن اطلاعات شخصي شما و يا تلاش براي پيدا کردن عاداتتان به همراه اسم و ايميل شما از جمله ي کار هاي يک Spyware است . وقتي که Spyware ايميل شما را پيدا ميکند سرازير شدن سيلي از Spam ها به صندوق پستيتان دور از انتظار نيست .
اما بدترين اينها dialer ها هستند که کانکشن اينترنت شما را ميدزدند و به طور مخفي شماره ي يک کشور ديگر را ميگيرند که هزينه ي زيادي برايتان در بر دارد ( نظرتون راجع به يک قبض تلفن صد هزار توماني چيه !؟ ) dialer ها غالبا همراه با ايميل يا سايت هاي پورن هستند. در برخي موارد باز کردن يک نامه باعث ميشود که dialer روي کامپيوتر شما نصب بشود .
بيشتر adware و spyware ها همراه با نرم افزار هاي رايگان مشهور هستند . به خصوص همراه با نرم افزار هاي اشتراک فايل مشهوري همچون : Kazaa, IMesh و BearShare. نصب اينها باعث ميشود که چندين نرم افزار اضافي هم وارد کامپيوتر شما بشود. موقع نصب اينچنين برنامه هاي حتما توافقنامه ي آنرا بخوانيد. بودن اسمهاي adware و spyware هاي مشهوري مانند : CommonName, FavoriteMan, GAIN, New.net, و nCase در آنها باعث ميشود که شما از وجود آنها مطلع شويد . در بعضي موارد شما ميتوانيد به هنگام نصب برنامه اجازه ي نصب برنامه ي اضافي را حذف کنيد. اما متاسفانه اغلب آنها به صورت مخفيانه نصب ميشوند و بدون گزينه ي حذف هستند.
براي پاک کردن کامپيوترتان از خيلي از اين برنامه هاي مزاحم ، از نرم افزار هاي رايگان anti-spyware مانند : Spybot Search & Destroy و Ad-aware 6.0. استفاده کنيد . در واقع شما بهترين نتيجه را وقتي خواهيد داشت که از هر دوي اينها استفاده کنيد . البته هيچ کدام از اين دو ويروس ها رو شناسايي نميکنند بنابراين شما هنوز به يک نرافزار ضد ويروس هم مثل Symantec's Norton AntiVirus 2003 نياز داريد.
به خاطر داشته باشيد بسياري از نرم افزار هاي ميزبان بعد از اينکهspyware يا adware را از آنها حذف کرديم ديگر کار نميکنند . Spy Audit, کامپيوتر شما را به صورت آنلاين و رايگان براي يافتن نرم افزار هاي جاسوسي اسکن ميکند.
بعد از اين شما با دانلود نکردن نرم افزار هاي حاوي spyware و بالا بردن تنظيمات امنيتي مرورگرتان ميتوانيد از اين مزاحمان اجتناب کنيد. Internet Explorer هدف اصلي بسياري از اين گونه برنامه هاست . و تنظيم امنيتي پيش فرض آن به صورت : Medium از نصب اتوماتيک بسياري از اين برنامه ها جلوگيري ميکند. براي چک کردن تنظيمات مرورگر خود اين مسير را دنبال کنيد : در Internet Explorer به منوي Tools برويد و Internet Options را انتخاب کنيد روي Security کليک کنيد و Internet zone را انتخاب کنيد . اطمينان حاصل کنيد که روي Medium يا بالاتر تنظيم شده و اگر به اين صورت نيست Default Level را انتخاب کنيد . به صورت يک قانون در نظر داشته باشيد که هر دانلودي را از هر سايتي قبول نکنيد . اگر مطمئن نيستيد و براي جزئيات بيشتر Internet Tips: Play It Safe With the Right Browser Security Settings" را ببينيد .
متاسفانه راه مطمئني براي اطمينان از اينکه آيا يک نرم افزار حاوي برنامه هاي جاسوسي است وجود ندارد. مقالات انتقادي ، وب سايت سازندگان نرم افزار ، تست نصب کننده و قوانين نصب برنامه و تست هايي که ديگران روي يک نرم افزار انجام ميدهند ميتواند در تشخيص به ما کمک کند. به هر حال اگر فکر ميکنيد که نرم افزاري بي خطر است آنرا نصب کنيد ولي فراموش نکنيد که بعد از نصب کامپيوترتان را با يک و حتي دو برنامه ي به روز anti-spyware اسکن کنيد